woensdag 21 januari 2015

Gebakken eieren

(Een kortere versie van dit stuk stond maandag als column in de Leeuwarder Courant. Dit is het origineel, op verzoek van een niet-abonnee uit Amsterdam.)

De telefilm Sunny Side Up, gisteravond door BNN uitgezonden, had ik gemist. Ik heb al een tijd geen televisiesignaal. Waarom, daar kan ik niet goed achterkomen. In de UPC-winkel lijkt alles steeds in orde.

Wel was ik er benieuwd naar. In juli had ik gebeld met scenarioschrijver Willem Bosch, want ik had begrepen dat Sunny Side Up over een jong stel zou gaan dat tijdens Sunneklaas op Ameland zou logeren. En we weten dat aandacht voor dat feest op het eiland haast even gevoelig ligt als elders een karikatuur van Mohammed. Maar dan zonder dodelijke gevolgen, natuurlijk, zo gek is het nu ook weer niet.

,,Eerst hadden we het over Ameland, maar dat hebben we minder specifiek gemaakt", zei Bosch toen.  En over dat feest: ,,We hebben er voor de film onze eigen versie van gemaakt. We pretenderen niet precies dat feest te laten zien."

Op internet stonden vandaag reacties van Amelanders, die Sunny Side Up niks vonden. Ook al speelde hij zich af op Terschelling (de term Sunderum valt, Midsland wordt met name genoemd), het was ,,verspilde zendtijd" en ,,bagger". Terschellingers beklagen zich erover, dat er zo weinig Terschelling in te zien is.

Geen betere manier om mij onmiddellijk naar Uitzending Gemist te krijgen. Egbert-Jan Weeber draagt net zo'n sullig brilletje als Dustin Hoffman in Strawdogs, bij luchtopnamen van de Afsluitdijk klinkt de wals van Shostakovitsj uit Eyes Wide Shut. De lat ligt hoog.

Bagger is het niet, maar hij is wel erg toneelachtig. Voor een thriller over een stel op een afgelegen plek vol vijandigheid wordt er ontzettend veel in geluld. Als de hoofdpersonen alleen zijn praten ze nog.

Ze leven voortdurend op de rand van ruzie, daar zal het van komen. Zelfs nadat ze een ernstig auto-ongeluk hebben veroorzaakt, kibbelen ze over elkaars seksleven. De politie bellen komt er niet van, ze gaan aan het eind gewoon weer met de veerboot naar huis. Dat zo'n ongeluk amper gevolgen heeft, zit me dwars, als kijker.

Dan dat feest, daar ging het me om. Op de verder lege veerboot hangt een briefje Dit weekend! Sunderum. Alle winkels zijn dicht. Vrouwen mogen, leest Judith (Hannah Hoekstra) op haar mobieltje, niet op straat en kunnen worden achtervolgd of vastgebonden. ,,Mannen zijn voor een nacht de baas", leest ze voor.

Voor vijven zit iedereen in de kroeg (ook Judith, trouwens) en om kwart voor vijf wordt aangekondigd dat het bijna begint. Om vijf uur (Judith loopt op straat) floepen alle lantaarns uit. De hulp van een eilander jongen (Ko Zandvliet, volgens mij vorig jaar nog op Vlieland met de feestelijke band Jungle By Night) slaat ze af.

De mannen bezoeken, met maskers en fakkels, blijkbaar alle huizen, waar ze wat gaan staan dansen. Maskers zijn altijd eng om te zien, maar verder gaat er weinig dreiging van uit.

Ik ken een feest, we zullen het hier niet noemen, dat veel en veel demonischer en grimmiger is dan deze film.

vrijdag 16 januari 2015

Vloerbedekking

Het publiek van de Filmwinter Sneek zag gisteravond negen Oscarnominaties in een klap: beste film, beste hoofdrolspeler, beste bijrolspeler, beste bijrolspeelster, beste regie, beste scenario, beste camerawerk, beste geluidsmontage en beste geluidsmix. De Filmwinter opende met Birdman or The Unexpected Virtue of Ignorance.

Ik was er met Rik en Iris, want omdat ik een kort openingswoordje sprak, mocht ik introducés meenemen.

Halverwege de film stootte ik Rik aan. De film speelt zich grotendeels af in een theater en het patroon van het tapijt in de gang met kleedkamers viel op.

,,Heb je dat tapijt gezien?", fluisterde ik.

,,Ja", fluisterde Rik terug. ,,Het is hetzelfde als in The Shining."

,,Precies", zei ik. ,,Alleen meer beige."

Van ons verdient Birdman ook een Oscar voor de Best Verwijzende Vloerbedekking.

(Op de foto zie je het niet goed, daarvoor zul je naar de film moeten. Is geen straf, zelfs als vloerbedekking je niks kan schelen.)



vrijdag 9 januari 2015

Je suis

Jantien had bedacht: we gaan de cartoon van Tom (Janssen), die vandaag op de voorpagina van de LC staat,op karton laten drukken en die delen we uit op het Zaailand, bij de demonstratie. We hadden er driehonderd bij ons, in een doos.

Mensen wilden ze graag hebben, ze gingen als zoete broodjes. De burgemeesters, persmensen en imams die op het podium stonden hadden er ook allemaal een, dus het was een goed idee.

Het uitdelen ervan was een plezierige bezigheid, want hoewel ik zeker deze demonstratie een warm hart toedroeg, weet ik nooit goed wat ik op demonstraties moet doen.

Ik ben niet zo geschikt om in een grote massa iets omhoog te houden en daar ernstig bij te kijken. Bij de minuut stilte keek iedereen zwijgend naar een groep mensen op een podium, die terugkeken. Voor me omarmden mensen elkaar, als om steun te zoeken.

Hoewel de leus Je Suis Charlie goed gekozen is, voel ik me geen Charlie. Die andere mensen zijn ook geen Charlie, dacht ik toen ik in het rond keek. Nederlanders houden niet van het soort cynische, beledigende humor waar ze in Charlie Hebdo en daarvoor in Hara-Kiri goed in zijn. Wij hebben liever De Speld en Lucky TV. Een Nederlandse Charlie Hebdo had korte metten gemaakt met de smartlap van Frans Timmermans over vlucht MH17 of het laffe drinkgelag van de koning en de tsaar.

Toen burgemeester Ferd Crone over de Islam sprak, dat het woord vrede betekent en imams hem verteld hadden dat doden niet mag van Allah, begon iemand voor me te roepen. Iets over een soera  waar iets heel anders in zou staan. Crone sprak door, iets luider. Interessant, op een bijeenkomst over vrijheid van meningsuiting. Was die man Charlie? Of was Crone het?

Na afloop at ik een broodje met Jaap en Hester. In het restaurant schuifelde een oude meneer naar mijn tafel toe, die man was vroeger ook altijd bij discussies in De Bres.

,,U was er net ook”, zei hij. ,,U bent toch een collega van Charlie? Want u werkt bij de krant. Nou sterkte gewenst, want het is gevaarlijk!”

De man had het door. Ik ben niet Charlie. Maar ik ben wel zijn collega. Daarom.

(De foto is van Ruben van Vliet)

vrijdag 2 januari 2015

Geprogrammeerd om te ontvangen



Vanmorgen hoorde ik Hotel California van de Eagles, er is na de top tweeduizend weer eens geen ontkomen aan dat liedje. Ik vroeg me af wat er met de tekst zou gebeuren als je die met Google Translate via wat andere talen zou omzetten naar het Nederlands. Het leek me overzichtelijk om dat te doen aan de hand van een ranglijst van Europese talen.

Hotel California is het Engels, met 360 miljoen sprekers de een na meest gesproken taal in Europa. De tekst ging via Portugees (215 miljoen), Duits (89 miljoen), Frans (74 miljoen), Italiaans (59 miljoen), Pools (40 miljoen) en Roemeens (24 miljoen) naar het Nederlands (21 miljoen).
De meest gesproken taal in Europa is Spaans (405 miljoen sprekers), dus ging het vanwege de Gypsy Kings nog naar die taal en terug naar het Nederlands. Dit werd het:

Op een donkere woestijn snelweg
De koude wind in de haren
Bossen warme geur
Verhoog de lucht
Afstand vooruit in
Ik zag een knipperlicht
Mijn hoofd is zwaar en mijn ogen waren vochtig
Ik had de nacht

deur
Ik hoorde de missie bell
Ik zei tegen mezelf:
Dit zou de hemel of de hel kunnen zijn
Vervolgens stak hij een kaars
En ze liet me de weg
Er waren stemmen in de hal
Ik dacht dat ik hoorde,

(Refrein)
Welkom bij het Hotel California
Een prachtige plek,
(leuke plaats)
mooie meid
Er is genoeg ruimte in het Hotel California
In elk seizoen
(Elke tijd van het jaar)
Het kan hier worden gevonden

Je geest wordt gedraaid in ieder geval,
Mercedes-Benz
Het heeft een prachtige knappe jongens vechten
vrienden noemen
Hoe ze dansen op de binnenplaats
Zoete zomer zweet
Sommige dansen te onthouden,
Vergeten een dansje

Dus belde ik de kapitein
Breng de wijn
Hij zei: ,,We hebben die geest hier al sinds 1969"
En nog steeds die stemmen roepen van ver weg
Je wordt wakker 's nachts
Luister, zoals ze zeggen,

(Refrein)

Spiegels aan het plafond, de roze champagne op ijs
En ze zei: ,,We zijn allemaal gewoon gevangenen hier van ons apparaat"
De kamers zijn verzameld voor het feest
Ze staan met hun stalen messen, maar ze kunnen het beest niet doden,

Het laatste wat ik me herinner, ging ik naar de deur
Ze moest een rit terug naar waar het was voor het vinden van
,,Relax," de man van de nacht, zei: ,,We zijn geprogrammeerd om te ontvangen
U kunt op elk gewenst moment je wilt, maar je kunt nooit verlaten "

zaterdag 27 december 2014

De eeuw van mijn moeder

Een paar dagen geleden was John Cleese te gast bij Twan Huys, voor een publieksinterview in Carré. De uitzending van deze College Tour (zo noemen ze het omdat je er altijd wel iets van opsteekt) was eergisteren al, maar ik zag het nu pas, op uitzending gemist.

Dolgraag had ik erbij willen zijn, want Cleese is fantastisch. Hij schudt de goed geformuleerde anekdotes zo uit zijn mouw. Misschien omdat hij ze vaker heeft verteld, maar dat doet er niet toe. (Deze man en de andere vier van Monty Python volgend jaar in Zomergasten, dat is mijn wens voor 2015.)

Zijn moeder, vertelde hij, was overal bang voor. En als hij haar opbelde om te horen hoe het met haar ging was ze altijd depressief door iets wat er die week gebeurd was. Op een dag stelde hij haar voor, als ze over een week nog zo down zou zijn, om dan ,,a little man'' te bellen die hij kende in Fulham, die langs kon komen om haar te vermoorden. Daar kreeg ze een enorme lachbui van.

Daarna stelde hij, als ze klaagde, soms voor om dan nu maar die man in Fulham maar te bellen. Dat hoefde steeds niet. Ze stierf toen ze honderdeen was.

Dat vertelt hij zo:
She died, eventually, at the age of a hundred and one. And the extraordinary thing is, she was born in 1899, she died in the year 2000; so that her life spanned the entire twentieth century (...) She lived through the First World War, the great depression, the rise of Hitler and Stalin, Second World War, the atomic bomb, the foundation of Israel, the space age, the cold war, the collapse of communism. She lived through it all. Without really noticing any of it.
Eigenlijk hoort zijn stem erbij, maar zelfs op papier is het hilarisch.

woensdag 24 december 2014