Bydlo

Deze muziek stelt een ossenkar voor, of beter gezegd een schilderij van een ossenkar, of om het helemaal precies te zeggen, het schilderij van een Poolse ossenkar dat de jong overleden Russische schilder Viktor Hartmann maakte.

Dat schilderij is verloren gegaan, net als veel andere Hartmannschilderijen waarop de Russische componist Modest Moessorgski zijn pianowerk 'Schilderijen van een tentoonstelling' schreef.

Gisteravond werd het hele werk in de Grote Kerk gespeeld door pianist Frans Douwe Slot. Die is boeiend om naar te kijken, want hij trekt bijna demonische gezichten als hij speelt en hij spant zich zo in, dat er een zweetdruppel aan het puntje van zijn neus hangt - dat zie je ook altijd bij Bernard Haitink.

Daarna speelde organist Theo Jellema er nog eens fragmenten uit op het orgel. En omdat ik 'Bydlo' altijd het mooiste heb gevonden, heb ik het stiekem met mijn telefoontje opgenomen. Je kunt goed horen dat in zo'n galmende kerk een orgel beter tot zijn recht komt dan een vleugel, al klinkt dit fragment beter op piano.

Het plaatje is van een leerlinge van het Dockingacollege in Dokkum, waar allerlei leerlingen (ze waren er ook) aan het werk zijn gezet om de schilderijen als het ware opnieuw te maken.

Mijn broer voetbalde bij Ajax

,,Bent u uit Nederland?'', vroeg deze winkelier, bij wie je afbeeldingen van de heilige familie kon kopen of kleine griekse beeldjes, bedrukte mokken, ansichtkaarten, miniflesjes Ouzo of speldjes van de Akropolis.

,,Dan kent u mijn broer. Hij voetbalde bij Ajax.''

Hij trok een gesigneerde foto tevoorschijn die kennelijk op de toonbank klaar had gelegen en hield hem vol verwachting omhoog. Het was de bedoeling dat ik zijn broer herkende, en dat hij belangrijker is dan alle iconen uit de winkel bij elkaar.

,,Ik ben niet goed thuis in voetballers'', bekende ik.

,,Het is Angelos Charisteas'', zei de man korzelig. Hij noteerde de naam op mijn verzoek op mijn plattegrond van Athene.

,,Is dat werkelijk uw broer?'', wilde ik weten. Ze leken weinig op elkaar.

,,Hij is mijn brother-friend'', verduidelijkte de man, en sloeg erbij op zijn hart. Meer broederschap dan bloedverwantschap, dus. Zo kan ik het ook, dacht ik, en toch vertelde ik hem niet dat Ruud Gullit mijn vader is.

Alles gebeurt met een reden

En daar zat onder een Coca-Colaparasol op het Olympisch terrein in Athene Maureen Long uit Portland, Oregon, als vrijwilligster bij de Special Olympics. Dat zijn sportwedstrijden voor verstandelijk gehandicapten.

Maureen had vorig jaar al aangekondigd dat ze naar Athene zou gaan, en omdat ze vindt dat Nederland en Athene praktisch naast elkaar liggen, kon ik ook best even komen. Ze is er met een gezin uit Knoxville, Tennessee: moeder Kathy en haar zoons Jake en Max, die alledrie ook vrijwilligers zijn.



Hier staat Maureen op de foto met (heel vaak) Eunice Kennedy Shriver, de zus van John F Kennedy. Als ze nog had geleefd (ze overleed in 2009) had ze de scheiding van haar dochter en Arnold Schwarzenegger kunnen meemaken. Zij stichtte de Special Olympics in 1968. Haar zoon Timothy is er nu de baas van.

Maureen, begin tachtig, is altijd met honderd dingen tegelijk bezig. Haar tas is een soort grabbelton, waar de hele dag dingen uit moeten worden gehaald of in worden gestopt: van credit cards tot kassabonnen waar ze iets op heeft genoteerd dat haar van belang lijkt.

Ze toonde me de naam Kaleshov, die ze tussen allerlei andere zaken had genoteerd in een met elastiek bijeengehouden boekje.

,,Dit is een vrouw uit Israel, die ik heb ontmoet'', legde ze uit. ,,Ik heb haar een shirt beloofd, dat ga ik ruilen tegen een shirt van haar. Kom, we gaan naar het zwembad.''

,,Is zij daar dan?'', vroeg ik.

,,Haar zoon is deelnemer aan het zwemmen'', zei Maureen. Maar of de jonge Kaleshov op dat moment zou moeten zwemmen wist ze niet, want ze had geen rooster van de wedstrijden.

Even later zaten we er hoog op de tribune.

,,Goed opletten op mensen uit Israel'', instrueerde Maureen.

De tribune (niet zo heel vol) leek vooral gevuld met vlagzwaaiende Britten, maar bij wat beter kijken vielen een stuk of zes witte T-shirts op de voorste rij op, met Israel op de rug.

Maureen trok een in plastic verpakt poloshirt uit haar tas en stuurde me omlaag. ,,Kaleshov is a big woman'', zei ze.

,,Kent u Kaleshov?'', vroeg ik de eerste man van het rijtje Israëliërs. ,,Kaleshov!'' riep hij meteen, en de anderen begonnen dat ook te roepen. ,,Kaleshov!''

En verdomd, ze zat daar inderdaad. Ze was helemaal niet zo big. Ook zij had een in plastic verpakt shirt in de tas. We zwaaiden naar Maureen en ruilden de shirts. Even later moest zoon Kaleshov zwemmen en hij won ook nog.

,,Dat was toevallig'', zei ik, toen ik weer boven was.

,,I guess everything happens for a reason'', zei Maureen.

Griekse filmkwis

Deze filmposter (dit is natuurlijk maar een detail) hangt op het eiland Aegina, want deze film is daar in de openluchtbioscoop te zien. Welke ster wordt hier genoemd? Wie weet om welke film het gaat krijgt extra punten. Je wint er verder niks mee, sorry.

(Het antwoord is Johnny Depp: Ingrid wist het als eerste. Overigens legde ik het hier ook voor aan de negenjarige Max uit Knoxville, Tennessee, die het na enig denken en luidop uitspreken ook wist. Zowel Tom Tieman als Jaap de Boer wisten man en bijbehorende film: The Tourist. Rixt zag het niet aan de letters, maar aan de mond, schreef ze: ,,hij heeft zo'n typisch bekje, met de hoeken naar beneden.'')

De invloed van de eurocrisis op ons leven

,,Wij zijn van de Oostenrijkse televisie'', zei een grijsharige man in het Engels tegen allerlei mensen die rond sluitingstijd van de Akropolis kwamen. Meteen kregen ze een camera op zich gericht.

,,Wat merkt u van de crisis rond de euro in uw eigen leven?''

Ik verstond de antwoorden niet, maar toen ze een man in priesteruitdossing aanhielden ging ik dichterbij staan. Hij zag er Grieks-Orthodox uit, lang zwart gewaad, zwart cilindrisch mutsje, een forse baard en een waardige wijze van schrijden.

,,Wat merkt u van de crisis rond de euro?''

,,Ik bid voor alle mensen'', zei de priester, die net zo statig Engels sprak als hij liep.

Zo eenvoudig gaf de Oostenrijkse televisie niet op. ,,Maar wat merkt u er persoonlijk van, in uw eigen leven?''

,,Mijn hart gaat uit naar de daklozen'', zei de priester en schreed verder.

Intussen hingen achter ons, op een pleintje waar de hele dag ansichtkaartenverkopers, muzikanten en gidsen zonder diploma rondlopen, wat scooterjongens rond. Een fortuinlijke enkeling had zelfs een motor.

Toen die wegreed, startte hij even en zette de motor toen weer af, omdat het toch allemaal heuvelafwaarts is en dat spaart benzine. Hij keek er zo cool mogelijk bij.

Het leek me een sprekend voorbeeld van de invloed van de eurocrisis op het persoonlijk leven, maar de Oostenrijkse televisie heeft het niet vastgelegd.

Staken op vrijdag

Op het vliegveld van Athene hebben ze niet van die stofzuigerachtige sluizen om uit het vliegtuig te komen, maar trappen die aan filmsterren doen denken.

In het busje van die trap naar het hoofdgebouw sprak een jonge Nederlander drie Grieken aan, twee vrouwen en een man, die eruit zagen als studenten.



,,Are you Greece?'', zei de Nederlander

,,Greek'', verbeterde zijn vriendin. De drie knikten. Of ze ook enig idee hadden of een bepaalde veerboot vandaag wel zou gaan. Ja tuurlijk ging die, zeiden de Grieken in het Engels, die gaat altijd.

,,Maar jullie zijn toch aan het staken'', zei de jongen. ,,Het was op tv'', voegde zijn vriendin toe.

,,Waarschijnlijk op woensdag'', zei de Grieks. ,,We staken hier nooit op maandag of vrijdag.''

,,Hoezo niet?'', vroeg de Nederlander. Ook andere passagiers spitsten hun oren.

,,Dan is het weekeinde al begonnen'', zei de Griek.

De Nederlanders lachten, maar het zou me niet verbazen als ze later tegen elkaar hebben gezegd: ,We hadden het al gedacht'.

(De tweede foto is van de vleugel van ons toestel. Gewoon omdat het kan)