Waar gaat het over?

Allerlei mensen die vorige week naar 'Audysje Dankert @ Dankert' keken, vragen me waar die monologen eigenlijk over gaan, die de kandidaten thuis hebben geleerd. Want op tv zijn ze alleen een beetje verknipt te zien, omdat er vijftig kandidaten in een half uur voorbij komen.

Nou - dat is maar beter ook, want zo boeiend is het nu ook weer niet om steeds hetzelfde verhaal aan te horen.

Maar goed. Voor de uitzendingen met de monologen (vanavond komt nummer twee op tv, dan is dat klaar) zijn vijf groepen gemaakt. Vrouwen boven en onder de dertig, mannen boven de dertig en daaronder, en een groep mensen met een verhaaltje - een vader en zoon en zo.

.
De vrouwen boven de dertig deden een monoloog van iemand die verhoord wordt over een vriendin. De vriendin zou iets vreselijks hebben gedaan met haar zoontje, en dat kan ze niet geloven. ,,Ach man gean wei, ha'k sein. Aly? Nooit in kear.''


De vrouwen onder de dertig doen een speechje op de begrafenis van hun vader: ,,Heit Hynder, sei ik altyd. Dat fun er moai''. Maar halverwege de speech winden ze zich op over de mensen ,,fan de hynstesport'', die er blijkbaar voor gezorgd hebben dat vader nu in de kist ligt.


De mannen boven de dertig doen een bekentenis: iemand die ze altijd al een klier vonden hebben ze stevig aangepakt, omdat die man aan Sjoukje had gezeten. ,,Ik wit net hoe't it kaam, it waard my read foar de eagen...''


De jongere mannen (die groep was het vaakst de tekst kwijt) spelen een advocaat, die bang is dat hij de moordenaar van zijn eigen moeder verdedigt. ,,Wy sizze noait nee tsjin klanten mar no wit ik it net.''


En tenslotte moest de groep 'allerlei' een wanhopig persoon doen, die na een caferuzie iemand heeft aangereden en nu een advocaat nodig heeft. ,,Ik kin myn wurk net misse, jim moatte my helpe.''

Dahlia's

,,U bent toch de journalist'', vroeg een productie-assistente van het tv-programma 'Wroeten'. Ze duwde me een zak dahlia-bollen in de hand. ,,Dan kunt u mooi aan participerende journalistiek doen.''

Zo werd ik zondag embedded journalist bij het VPRO-programma over tuinieren, dat pas eind augustus te zien is. Het wordt gefilmd bij het huis van Arjan Ederveen, die de centrale rol in 'Wroeten' speelt.

Verder waren er allemaal buurtbewoners opgetrommeld, die alles weten van bloemen en planten. Ook zij kregen een zakje knollen. Ik durfde amper te zeggen dat ik niet eens precies weet hoe een dahlia eruit ziet.

Ik lette goed op wat de anderen deden: trosje bollen in de vore leggen, toedekken met modder dat er nog een klein stukje boven de grond uitsteekt (niemand kon me vertellen waar dat goed voor is) en een meter verder weer eentje.

Overigens heb ik ze wat dichterbij elkaar gezet dan een meter, want ik had veel te veel van die knollen. Dus wie straks naar 'wroeten' kijkt en denkt, wat staan die lage witte dahlia's vooraan idioot dicht op elkaar, die weet nu dat het niet aan de VPRO ligt.

Uiteindelijk waren er zoveel knollen dat er nog wat voren bij getrokken moesten worden. Het laatste trosje knollen stak ik in mijn zak. ,,Die neem ik mee naar mijn tuin in Leeuwarden'', legde ik Ederveen uit. Hij vond het goed, al keek hij wel een beetje zuinig.

Geheimzinnige Heeren

Van te voren had ik er al over gehoord, op een toon van 'daar gebeurt van alles geheimzinnigs'.

Nu heb ik ze van dichtbij gezien: 'De Heeren van de Heer's Kamer', zoals ze zichzelf noemen. Dat is een gezelschap heren, die eens per maand bij elkaar komen in de mooie kamer van Hotel de Zwaan op Ameland, die wij zelf vroeger 'de voorkamer' noemden.

Als ze bijeen komen, dan gaan ze drinken en eten, maar voor het eten op tafel komt is er een spreker. Woensdag was ik dat. Ik zou het hebben over de krant, de keuze van nieuws, de manier van schrijven, al die dagelijkse dingen.

Kon iedereen even lekker mopperen op de krant. En bij dat soort gesprekken komt ook steevast het Fries naar voren: of dat niet uit de krant kan. Vooral uit die verder in het Nederlands geschreven stukjes waar dan ineens een Fries in het Fries geciteerd wordt. Tja - het verdwijnt vanzelf, zeg ik dan meestal.

Maar zo geheimzinnig als ik had gehoopt was het niet. Geen speldjes of rare handdruk waaraan ze elkaar herkennen. Een tikje officieel was het wel, een paar mannen hadden de stropdas voor, en burgemeester Paul Verhoeven was er zelfs in driedelig pak met lintje.

Maar de baas van Wagenborg Passagiersdiensten had de stropdas al snel los dus dat viel ook mee. En als er van alles onderling bekokstoofd werd - dat hoor je altijd over dit soort clubs - dan sloegen ze dat deze keer over, of ik heb er niks van gemerkt.

,,Het stikt hier op Ameland van de clubs'', zei Gerard Metz, toen ik erover begon. ,,Biljartclubs, plattelandsvrouwen, roeiverenigingen. Daar hoor je nooit een verhaal over. Maar wij zitten hier bij elkaar en er zijn wat directeuren bij, en meteen gaan de praatjes.''

Tegenvaller

Een team van RTL Boulevard kwam langs, bij Omrop Fryslan, om te filmen bij de audities van Dankert & Dankert. Als ze heel stil en onopvallend zouden zijn, mochten ze erbij, in de studio, terwijl wij als strenge jury kandidaten bekeken.

Dat deden ze braaf, en toen er een man of drie langs waren geweest, werden ze steeds verbaasder. Want deze kandidaten leken helemaal niet op de Ankers, vonden ze.

Bleek dat ze dachten dat het programma erom gaat, dubbelgangers voor de gebroeders Anker te vinden. Die advocatenbroers hadden ze er ook al voor geinterviewd.

,,Ze zochten helemaal geen dubbelgangers voor de Ankers'', meldden ze terug in Hilversum (stel ik me voor).

,,Nou laat dan maar zitten'', mopperde Albert Verlinde.

,,Maar we zijn er helemaal naartoe gereden!'', riep het filmteam.

,,In vredesnaam dan maar, als je het kort houdt.''

De opnames waren op zondag, woensdag was het in het programma. Eva had het gezien.

,,Het was maar heel kort'', zei ze. ,,En in de studio hadden ze er ook weinig over te zeggen.''

Fiets terug

Nét zagen ze het, gisteren vanuit café de Spoekepôlle: de fiets van Minne Hoekstra werd gejat, van de stoep voor het café in de Sint Jacobsstraat. Nou had Minne hem ook niet op slot gezet, maar dan nog, daar was iedereen het wel over eens, dan nog moet een ander er met zijn vingers van afblijven.

Een gestolen fiets zie je zelden meer terug, dat weet iedereen. Maar Minne en een andere, stevig gebouwde cafébezoeker, het vriendje van Elly, gingen er achteraan. De dief schoot de Groeneweg op, dat zagen ze nog net. Dus dat was duidelijk, die ging naar de Vrijheidswijk. Want op televisie kunnen ze dan wel de Wielenpolle als zwak sociale wijk van Leeuwarden neerzetten, de echte ellende is in de Vrijheidswijk.

Zij in de auto naar die wijk. En ja hoor: daar zagen ze de dief juist met fiets en al door de portiekdeur een hoge flat ingaan. Pal voor die langzaam sluitende deur in het slot viel, glipten Minne en maat naar binnen. Daar was de fiets, en er stonden twee knaapjes van een jaar of veertien bij.

Zegevierend kwamen ze terug in het café, mét fiets. ,,En die jongetjes?’’, vroeg iemand komisch bezorgd. ,,Wat jullie met ze hebben gedaan wil ik niet weten, maar overleven die het wel?’’

,,Als ze kunnen zwemmen wel’’, was het laconieke antwoord. ,,We hebben ze even stevig vastgehouden’’, lichtte Minne later toe. ,,Die stelen voorlopig niet weer een fiets.’’

Niets geeft zo’n ergernis als een fiets die gejat is. Maar daarnaast, niets geeft zo’n tevreden gevoel als een fiets, die door iemand zelf weer is teruggepakt.

Beroemd

Beroemd worden, dat is best lekker. Gisteravond was er een stukje uit het tv-programma 'Audysje Dankert & Dankert' op de Friese televisie, als voorproefje. En er stond een verhaal over op de voorpagina van NRC. Het schijnt ook nog in RTL Boulevard te komen. Terwijl het eigenlijke tv-programma nog moet beginnen.

Aukje kwam vanmorgen vroeg om schoon te maken. ,,Goeiemorgen!'', riep ze al vanuit de hal. ,,Ik heb je gisteren op televisie gezien. Nou dat was leuk. Ik keek ook altijd naar Baas Boppe Baas.''

Net uit bed, en dan al herkend!