Eer van je werk

Doebiedoe doe doebiedoebie doe doe

,,Singing in the rain was mijn idee'', vertelde acteur Malcolm McDowell, de hoofdrolspeler uit A Clockwork Orange in interviews.  ,,Vanaf mijn kinderjaren was Gene Kelly die in de regen rond die lantaarnpaal danste voor mij de mooiste en aanstekelijkste verbeelding van vreugde.''

 Stanley Kubrick, de regisseur van A Clockwork Orange, liet het in interviews wat in het vage, waar het idee vandaan kwam om hoofdpersoon Alex Singing in the rain te laten zingen tijdens een brute overval met verkrachting.

Veertig jaar later werkt de scene nog steeds, merkten we bij Cinema Ascona gisteravond op het Fries Straatfestival. Eerst lieten we Gene Kelly zelf zien, en prompt erachteraan die overval. Je voelde de schok bij het publiek. Er kwam zelfs - indirect weliswaar - een klacht. Zo moet het.

Het programma bestond uit muziekfragmenten uit films, en die kwamen van alle kanten. De selectie was al zo groot dat we wel zes van dit soort programma's hadden kunnen houden. Over een fragment van Deep Throat werden het bestuur het niet helemaal eens - de muziek daaruit (onbekend bandje) is niet eens zo fantastisch, maar om Linda Lovelace de titel te zien demonstreren blijft een bijzondere kijkervaring.

Nu toonden we (in ongeveer onderstaande volgorde):

Saturday Night Fever (John Badham, 1977). Het begin, met piepjonge John Travolta die door de stad jive-walkt met Staying Alive op de geluidsband, gezongen door drie BeeGees van wie er al twee niet meer leven. (Foto Titus van 't Veer)

Cool World (Ralph Bakshi, 1992). Maar dan een remix met We are prostitutes van Adam Sky en Mark Stewart.

World Order: Machine Civilization (Genki Sodu, 2011). Clip van voormalig mixed-martial-arts vechter Genki Sodu en zijn dansgroep.

Ghost in the Shell 2 (Mamoru Oshii, 2004). Oogstrelende optocht uit dito manga.

The Cable Guy (Ben Stiller, 1996). De onvergelijkelijke Jim Carrey doet Somebody to love.

Goldfinger (Guy Hamilton, 1964). Titelstrook, met Dame Shirley Bassey die voordoet hoe een James-Bondsong hoort te klinken. (Foto Susan Janssen)

Kal ho naa hoo (Nikhil Advani, 2003). Bollywood in New York, waarin Shahrukh Khan Pretty Woman zingt.

Bühne frei für Marika (Georg Jacoby, 1958). Marika Rökk verveelt zich op de maan en vliegt met een designraket naar de dansende junglenegers. Johannes Heesters dirigeert haar orkest.

Helzapoppin' (H. C. Potter, 1941). Woeste swingdans van onvermoeibare kleurlingen.

American Psycho (Mary Harron, 2000). Christian Bale legt uit waarin het unieke zit van Huey Lewis and the News, en hun meesterwerk Hip to be square: ,,Gaat niet alleen over het genot van aanpassen en het belang van trends, maar het is ook een persoonlijk statement van de band zelf.''

Moulin Rouge! (Baz Luhrmann, 2003). Gepassioneerde tangoversie van Roxanne.

I Served the King of England (Jiri Menzel, 2006). Herendiner met ronddraaiende dame op de tafel.

My best friend's wedding (P. J. Hogan, 1977). Het hele restaurant zingt I Say a little Prayer.

Thor - Lightning strikes again. Volgens sommigen een van de belabberdste videoclips ooit, van de Canadese muscle-rockband Thor, met een voormalig bodybuildkampioen als voorman.

Little Shop of Horrors (Frank Oz, 1986). Tandarts zingt over het plezier van zijn baan.

Appleseed (Shinji Aramaki, 2004). Manga over de derde wereldoorlog.

Singing in the rain (Stanley Donen, Gene Kelly, 1952). Gene Kelly is singing en dancing in the rain.

A Clockwork Orange (Stanley Kubrick, 1971). Een schrijver krijgt bezoek in zijn designwoning. 

Across the Universe (Julie Taymor, 2007). I Want You / She's so Heavy van de Beatles in een nieuw uniform.

Disco dansen op zijn Fins. Beroemd youtubefilmpje, vertoond op verzoek van Heta Salkolahti, de Finse violiste van Town of Saints. Die band trad na ons op.

En als toegift nog snel even, voor de stroom eraf ging:

Tenacious D in The Pick of Destiny (Liam Lynch, 2006). Tweemansband neemt het op tegen Satan zelf.

Een veerboot op je huid

Omdat het bezoekje van de koningin aan Leeuwarden eigenlijk een beetje saai was (ze schoot het provinciehuis in en bleef daar dik een uur, het koor van 2500 mensen doodde buiten de tijd door 'Het is stil aan de overkant' te gaan zingen) liep ik door naar de Blokhuispoort.

Daar was de beroemde tatoeeerder Henk Schiffmacher als lekkermakertje voor een tatoeagefestival dat daar in juli is. Schiffmacher had natuurlijk tatoeages. Net als zijn vrouw en organisatoren Rinto Bekkema en Jacco de Boer, en Klaas Land, die misschien ook wel mede-organisator is. Een weelde aan bleekblauwe teksten, sterren, kronkellijnen, rozen, kruisen en wapens puilde nu al uit kragen en mouwen en dan moet dat festival nog komen.

 ,,Heb jij geen tattoe?'', vroeg Klaas Land. Ik voelde me inderdaad een beetje onbeschreven, dat hebben zulke mensen meteen door.

Maar ik kan niks verzinnen dat ik zo belangrijk of mooi vind, dat ik het permanent op mijn lichaam zou willen. Het logo van Superman? Iets van A Clockwork Orange? Een gekalligrafeerde tekst? Een oosters karakter dat van alles betekent? Een driemaster in volle tuigage? Stel je voor dat je over een tijdje iets anders wilt, dan zit je er maar mooi mee aan.

 ,,Maar je komt toch van Ameland? Dan kun je een veerboot doen! Dat heeft een mooie symboliek van heen en weer!'', suggereerde hij.

 Ik weet het niet hoor. Veerboten zijn niet zo mooi om te zien, en voor je het weet denken mensen dat je voor Wagenborg werkt. En bovendien: Heen en Weer?

(De foto van Schiffmacher kreeg ik van Laurens Aaij. Hiernaast staat hij hem te maken.)

De hoogste zonnebloemen

Kijk: dit zijn Giso en ik. We hadden dat jaar - misschien was het wel 1967, the summer of love - de een na hoogste zonnebloemen van Hollum. De hoogste had Waling dat jaar, zelfde tuin, maar even verderop. Hoe dat kon weet ik nog steeds niet. Maar we kwamen toch allemaal op de foto, in de Dokkumer Courant.

Giso is vandaag 50 geworden (gefeliciteerd!) en heeft, voorzover ik weet, geen zonnebloemen in de tuin. Ik ook niet. Zo'n hoogtepunt uit je jeugd moet je later niet proberen te overtreffen. Dat lukt toch niet.

Op en neer

Op het Oldehoofsterkerkhof waren twaalf mannen aan het voetballen, toen ik naar de Oldehove liep. Ze hadden shirts aan met 'FC Baukelona' erop - een vrijgezellenfeest dus. Blikjes bier dienden als cornervlag.

Na een uurtje meldden ze zich aan de balie van de Oldehove. ,,We willen wel even naar boven om een groepsfoto te maken'', zei een van hen, die het geld op zak had. ,,Maar dan wel met groepskorting.''

De cornervlaggen waren al op, aan hun adem te ruiken. De korting kregen ze, daar moet je niet flauw over doen. De bruidegom heette Bauke, trouwt in juni en komt uit Franeker, begreep ik.

De hele ploeg met veel kabaal naar boven.

Even later stond eentje, nahijgend, weer beneden aan de balie.

,,Ben je nu alweer beneden?'', vroeg ik. Want dat was wel erg snel.

 ,,Op en neer, in een keer'', stamelde hij, een beetje buiten adem.

,,En de groepsfoto dan?'', zei ik. ,,Volgens mij is nog niet iedereen boven.''

,,Groepsfoto?'', vroeg de man, die Ido bleek te heten en in het dagelijks leven dirigent is, verbaasd.

 Ik vertelde hem dat het juist de bedoeling was dat er boven een groepsfoto gemaakt zou worden met alle twaalf erop.

 ,,Echt waar?'', vroeg de man voor de zekerheid.

,,Echt waar'', zei ik. ,,Dus je moet weer naar boven.''

Hij liet zijn hoofd wanhopig hangen, maar ging nog een keer. Ditmaal nam hij de lift. Dat scheelde toch weer 40 treden van de 183.

Disco Donna

Op 19 juli 2003 stond ik pal voor de jurk van Donna Summer. Ik dacht eraan, omdat ze vandaag is overleden.

De jurk hing op een tentoonstelling over disco in het Experience Museum Project, een verrassend leuk muziekmuseum in Seattle, in zo'n gebogen Frank-Gehrygebouw. Ik schreef er destijds dit over.

Ook de tijdelijke tentoonstelling over disco was de moeite waard, al was het alleen maar omdat ik ervan opstak dat de film 'Saturday Night Fever', die in Nederland de discorage inluidde, in de VS het einde betekende van de echte disco. Want die ging toen van de underground naar de mainstream. Er kwam zelfs een anti-beweging en een massale disco-platenverbranding in Chicago.


Donna Summer schopte het, dankzij de platen die ze met Giorgio Moroder maakte, tot Queen of Disco. Voor de kenners: van Moroder stond in dat museum de originele Roland Jupiter 8, die je hoort op I Feel Love. Aan haar beste nummer, State of Independence, kwam Moroder niet te pas. In het koortje zingen onder anderen Michael Jackson, Dionne Warwick, Lionel Richie en Stevie Wonder mee.

Als filmster is het met haar nooit veel geworden. Ze zat, een beetje gegeneerd, bij Sjef van Oekel in het Wim T Schippersprogramma Van Oekels Discohoek en ze speelde een zangeres in 'Thank God it's Friday', een van de vele discofilms in het kielzog van 'Saturday Night Fever'. De film is vooral opmerkelijk omdat dat beeld waarmee elke film van Columbia begint een discodansje doet.

Terwijl ik bovenstaande foto maakte, riep een Amerikaanse bezoekster naast mij uit: ,,Oh my God! Ze is zo klein!''

,,Dat zijn beroemdheden altijd als je ze in het echt ziet'', zei ik.

,,Britney Spears niet'', wierp ze tegen. ,,Die heeft enorme heupen. De vriendin van mijn zoon en ik zagen dat op een dag ineens, want ze verbergt het goed. Maar ze heeft big hips.''

In elk geval: dit is het dichtst dat ik ooit bij Donna Summer ben geweest.