zondag 16 september 2018

Good Morning Campers

Twee jaar geleden zat ik in café Videology in New York Tommy te kijken, de fantastische overdadige film van Ken Russell naar de 'rockopera'  van The Who.

En omdat in het achterzaaltje van dat café verder toch niemand zat (voorin bij de bar zaten ze allemaal te kletsen terwijl daar op drie schermen La Dolce Vita te zien was, met het geluid uit, zo'n tent is het) zat ik volop mee te zingen, want met Tommy kom ik een heel eind.

Vorige week donderdag was ik weer bij Tommy, nu in Herema State in Joure. Toen ik er aankwam klonk op de autoradio net The Letter van Joe Cocker, direct gevolgd door zijn versie van With a Little Help from my Friends, dus zolang bleef ik op de parkeerplaats staan om uit volle borst mee te zingen.

Bij Tommy zou dat meezingen hem niet worden, dat wist ik van tevoren al, want die was voor deze gelegenheid in het Fries vertaald.

Er waren heel veel oudere bezoekers, mensen die The Who nog hebben meegemaakt en weten hoe een flipperkast werkt. Henk Kroes, vroeger van de Elfstedenvereniging, vertelde me dat hij de plaat thuis in de kast heeft staan, al draait hij nooit meer platen.

Toen we met zijn allen naar het podium schuifelden zat me My generation in het hoofd, het boze-jongenslied van The Who, met de mooie regel: Hope I die before I get old. Nou, dat is allemaal heel anders afgelopen.

Meezingen ging dus niet. Maar toen dat marsmuziekje inzette waarmee Tommy's Holiday Camp begint:

Pompadompa DAAda dompa
Pompadompa DAAda dompa
Pompadompa DAAda
dompaDOM 

riep ik, ondanks mezelf, luid: ,,Good Morning Campers!''

Ik kon het niet onderdrukken. Op de tribune werd verbaasd naar me gekeken, maar op het toneel heeft niemand er wat van gemerkt.

zondag 9 september 2018

Strafwerk


Kijk, hier staan we op de foto met meneer Hanewald (tweede van links), die natuurlijk ook gewoon een voornaam heeft, maar omdat hij vroeger onze leraar Natuurkunde was blijf je U en meneer zeggen. Ook op de reünie van de Rijks Scholen Gemeenschap van Leeuwarden van afgelopen zaterdag.

,,Ik was een van uw beste leerlingen'', zei ik tegen Hanewald.

,,Is dat zo?'', vroeg hij verbaasd, met een licht Gronings accent dat me vroeger nooit was opgevallen.

,,Welnee'', zei ik. Mijn interesse in natuurkunde kwam later pas. Van school herinner ik me vooral veel gedoe met weerstanden, de wet van Ohm en het verschil tussen Watt en Volt.


Net als meer oud-leraren had Hanewald al zijn lerarenagenda's bewaard, en voor deze gelegenheid lagen ze in een lokaal, waar iedereen er naar believen in kon bladeren. Ik zat in 1973/1974 in groep 3B, weet ik nu.


Op vrijdag 26 april 1974 was ik bij natuurkunde blijkbaar een speciale aantekening waard, maar behalve mijn naam kon ik die niet ontcijferen.

Ik had er een foto van gemaakt, die ik Hanewald liet zien. ,,Wat staat hier?'', vroeg ik hem.

,,Ja, dat is mijn handschrift'', zei Hanewald. En na enig turen: ,,Hier staat Asing weer strafwerk.''

Verder van die reünie:


  • Gerard vond het maar zozo dat de school tegenwoordig een Montessori-school is, een tak van onderwijs waar hij weinig mee opheeft. ,,Je kunt wel zien dat het Montessori is'', zei hij nadat hij muntjes had gekocht. ,,Ik heb tien muntjes van 2,50 en ik moest 20 euro betalen.''
  • Verschillende leerlingen uit de jaren zeventig hebben warme herinneringen aan juf Bakker van Nederlands. Zelf heb ik die niet gehad, maar ze werd als ,,bloedmooi'' omschreven. Voor haar voor die tijd moderne onderwijsmethoden, in groepjes, stak de legendarische directeur Ferwerda hoogstpersoonlijk een stokje.
  • In een soort groepsgesprek (moderated session noemden ze dat, ik was gespreksleider) kwamen veel anekdotes langs over Jan Schaafsma, de wiskundeleraar die ook wethouder van Leeuwarden is geweest. Markantste: een van de leerlinges was bevriend met een dochter van Schaafsma, en beiden waren ze nogal kapot van het verhaal van een leerling, die omgekomen was bij een auto-ongeluk. Vermoedelijk bij wijze van troost ging Schaafsma hen statistieken van verkeersongevallen voorlezen, om aan te geven dat het vaker gebeurt.
  • Nog een: een bepaalde wiskundeklas van Schaafsma was nogal groot uitgevallen. Wel veertig leerlingen. ,,Dan gaan we het tempo wat verhogen'', zei Schaafsma aan het begin van het seizoen. Zodat er flink leerlingen zouden afvallen. ,,En de eerste van u die zijn vakkenpakket verandert krijgt van mij een frikadel speciaal.'' Een leerling - hij was bij de moderated session - stak meteen zijn hand op en kreeg 1.50 om een frikadel speciaal te halen. 
  • Toen de school aan het Zaailand gesloopt werd fietste een oud-leerling op weg naar zijn werk erlangs, juist toen de enorme klok boven de toegangsdeur in een container werd gegooid. Die moet ik redden, dacht de oud-leerling (ook bij de moderated session), maar hij moest eerst dringend naar zijn werk, hij had nog maar twee minuten tijd. Zodra zijn dringende klus af was fietste hij terug naar het Zaailand. De container was leeg. ,,Daar heb ik nog steeds spijt van'', zei hij.



vrijdag 7 september 2018

De nog te kleine schaar frisisten


Toen het Fries Genootschap in 1927 honderd jaar bestond werd dat gevierd met de speciale uitgave Oudfriesche Oorkonden van P. Sipma.

Een ,,groots Nederlands werk'', noemde De Nieuwe Taalgids het. En Sipma verdiende ,,oprechte hulde en dank''.

,,Niet alleen van de nog te kleine schaar frisisten, maar ook van de germanisten in het algemeen, voor het bij uitstek nuttige, maar veel tijd en geduld eisende werk, dat hij op zich heeft genomen om de weg voor de friese taalstudieën te effenen. Want het grootste bezwaar bij die studiëen was totnogtoe het ontbreken van betrouwbare tekstuitgaven.''

Vier delen schreef Pieter Sipma, uitgegeven bij Martinus Nijhoff en ze lagen al lange tijd bij mij op zolder. Erfenis van pake.

Deze week zette ik ze op Facebook, want er is vast wel iemand van de inmiddels wat grotere schaar frisisten die er wat mee kan.

Daar meldde zich, via Wieke Wiersma die zijn lerares filosofie is geweest, Wytse Willem Pel uit Heerenveen. Net even eerder dan André Looijenga, sorry André.

Zonet stond hij voor de deur, met zijn pa als chauffeur, om de vier boeken op te halen. Hij studeert in Leiden, vertelde hij, en wil via allerlei andere oude talen uiteindelijk naar het Fries van voordat dat werd opgeschreven.

Hij sprak me voortdurend met ,,jo'' aan en was benieuwd hoe ik ,,mevrouw Wiersma'' kende. Ja, wie kent Wieke Wiersma nu niet, zei ik.

Ik had er een fles wijn voor gevraagd, en hij had er eigener beweging een droge worst en nootjes bij gedaan. Een goede ruil dacht ik zo. Niet alleen heb ik nu wijn, ik kan me later, als hij een beroemd taalgeleerde is geworden, op de borst slaan omdat ik daaraan heb bijgedragen.

Zijn vader heeft bovenstaande foto gemaakt en toen vertrokken ze. ,,Wy sille wer nei DKV'', zei pa.

donderdag 16 augustus 2018

Chien célèbre



Bij de Waag staat een groot blok ijs met een kolossale schaats erin, een rekwisiet van de optocht van reuzenmarionetten door Leeuwarden, die morgen begint.

Iedereen zet het op de foto en een bewaakster voorkomt dat mensen onder het koord doorlopen om aan het ijsblok te voelen. Ook Schumi, die nieuwsgierig van aard is en eraan dreigde te gaan likken, moest weg.

Terwijl we daar zojuist stonden kwam er een klein groepje Fransen aan. Ik herkende Jean Luc Courcoult, de artistiek leider van Royal de Luxe - de baas van de reuzen dus - aan zijn opvallende bril en jasje.

,,Mag ik een foto van u maken met mijn hond?'', vroeg ik hem in mijn beste Frans. Dat soort foto's vind ik leuk, ik heb ook foto's waarop Batman, Mata Hari en een Russische matroos Schumi voor me vasthouden.

Maar die anderen houden gewoon hem aan de lijn vast. Jean Luc Courcoult is de eerste die Schumi meteen optilde. Je kunt zien dat dit iemand is met artistieke aanleg.

Schumi keek eerst geschrokken en kefte zelfs even, maar legde zich er al gauw bij neer. Voor een portret met een Grand Artiste moet je wat overhebben.

maandag 30 juli 2018

Windmolens en naijver



Waarom mensen die geen windmolens hebben zich zo opwinden over windmolens, werd ons verklaard op het Cinema Ascona Filmfestival in Kubaard, alweer twee weken geleden.

Dat vond als vanouds plaats in de boerderij aan de Slachte, bij de gestaag ruisende windmolen.

Gerda wist: ,,Die mensen denken bij elke ronde die zo'n molen draait: daar heeft weer iemand een kwartje verdiend, en ik ben het niet.''

En Gerda kan het weten, want ze was net terug uit Tsjernobyl, met een roadmovie van vijf minuten dat hier in wereldpremière ging. Zie hieronder.




Ook te zien op Ascona (zie de fraaie foto van Chris Hempenius, bovenaan): werk van filmer Ismael Lotz.

Niet alleen I am famous, zijn portret van Tom Wilson, de man die zijn hele leven al achtervolgd wordt door zijn rol als Biff in Back to the future, maar ook Lotz' persoonlijke vlogs Lotz Lives, die laten zien hoe zijn leven veranderd is sinds er longkanker bij hem is vastgesteld. Lotz vertelde er tussendoor over, zie de foto boven.



Dit is het blokkenschema, dat we heel behoorlijk wisten aan te houden. Langzamerhand begint het ergens op te lijken.

Met zo'n programma is het geen wonder dat er grote toeloop was: een man of tachtig, dachten we.

(De bovenste foto is gemaakt door Chris Hempenius)

zaterdag 21 juli 2018

Zo'n hond verleert dat nooit



Bij de Tryatervoorstelling Wereldburgers van de Voorstreek had Schumi een mooie figurantenrol als passerende hond.

De foto's die Niels Westra bij dat project maakte van Voorstreekwinkeliers staan inmiddels op de redactie. Gisteren probeerde ik even of Schumi het nog kan. En jawel hoor!

Wat een theaterdier.